Şema Terapi ile Tekrar Eden Döngüleri Fark Etmek
Yazar: Reyhan Uzer
Sınır koymakta güçlük mü çekiyorsunuz? Kendinizi sürekli benzer ilişki döngülerinin içinde mi buluyorsunuz? Terk edilme korkunuz mu var? Sürekli fedakârlık yaptığınızı mı fark ediyorsunuz? Eğer bunlar size tanıdık geliyorsa, hayatınızdaki tekrarlayan örüntüleri anlamak, bu döngüleri kırmak ve kendiniz için daha sağlıklı alternatifler oluşturmak adına Şema Terapi ile tanışabilirsiniz.
Şema Terapi; bilişsel davranışçı terapi, bağlanma kuramı ve nesne ilişkileri gibi güçlü kuramsal yaklaşımları sentezleyen, bütüncül bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu yaklaşım; bilişsel, duygu odaklı ve yaşantısal teknikleri bir araya getirir. Terapist, yalnızca danışanın düşüncelerini ele almakla kalmaz; kişinin yaşamında tekrar eden örüntüleri fark etmesine ve daha sağlıklı tepkiler geliştirmesine yardımcı olur.
Şema Terapi'ye göre kişinin doğuştan gelen evrensel temel duygusal ihtiyaçlarının çocukluk döneminde ne ölçüde ve nasıl karşılandığı önemlidir. Bu ihtiyaçların karşılanma biçiminin, ergenlikten yetişkinliğe uzanan süreçte kişinin kişilerarası ilişkilerini nasıl şekillendirdiği şemalar üzerinden incelenir.
Çocukluk döneminde temel duygusal ihtiyaçlar yeterince karşılanmadığında ya da aşırı biçimde karşılandığında erken dönem uyumsuz şemalar gelişebilir. Bu şemalar, kendimize, diğer insanlara ve dünyaya bakışımızı şekillendiren derin inanç örüntüleridir. Şema Terapi'de, çocuklukta gelişen ve yetişkinlik yaşamında kişiyi zorlayan bu şemalar üzerinde çalışılır.
Şema Terapi, yalnızca güncel sorunlara odaklanmak yerine, bu sorunların altında yatan yerleşmiş şemaları ve erken dönem yaşantılarının etkilerini ele alır. Terapinin temel amacı; danışanın uyumsuz şemalarını ve başa çıkma biçimlerini fark etmesine, işlevini yitirmiş başa çıkma davranışlarını dönüştürmesine ve çocuklukta karşılanmayan temel duygusal ihtiyaçlarını yetişkinlikte daha sağlıklı yollarla karşılayabilen bir "Sağlıklı Yetişkin Modu" geliştirmesine rehberlik etmektir.
Sonuç olarak, sizi zorlayan tekrar eden döngüleriniz varsa, değişimin ilk adımını bu örüntüleri fark ederek atabilirsiniz. Şema Terapi yaklaşımıyla çalışan bir uzmandan destek almak, bu döngüleri anlamlandırmak ve dönüştürmek için güvenli bir alan sunabilir.
Psikolog Reyhan UZER